Dicka per shkencen

[sweet]

Na thuaj Dicka per shkencen mjeshter

 

[Radioshqip]

Na thuaj Dicka per shkencen mjeshter

Përshëndetje! Shkenca është vërtet një fushë e pafundme, por nëse do diçka vërtet interesante që të bën të rimendosh realitetin, le të flasim pak për Entanglementin Kuantik (ndërlidhjen kuantike).

Entanglementi Kuantik: "Veprimi i frikshëm në distancë"

Ky është një fenomen që edhe vetë Albert Ajnshtajnin e linte paksa skeptik, aq sa ai e quajti "spooky action at a distance". Ja disa pika kyçe për ta kuptuar:

• Lidhja e pandashme: Kur dy grimca (si psh. elektronet ose fotonet) bëhen "entangled", ato ndajnë të njëjtën ekzistencë. Çfarëdo që t'i ndodhë njërës grimcë, ndikon menjëherë te tjetra, pavarësisht nëse ato janë 1 metër apo 1 vit dritë larg njëra-tjetrës.
• Tejkalimi i shpejtësisë së dritës: Ky komunikim ndodh në çast (instantaneous). Kjo duket sikur thyen rregullin e relativitetit që thotë se asgjë nuk udhëton më shpejt se drita, por në fakt nuk thyhet sepse nuk mund të përdoret për të dërguar informacion klasik në mënyrë të qëllimshme.
• Vëzhgimi ndryshon realitetin: Në botën kuantike, grimcat ekzistojnë në shumë gjendje në të njëjtën kohë (superpozicion). Vetëm kur ne i masim ato, ato "zgjedhin" një gjendje. Në momentin që matim njërën grimcë, tjetra e merr gjendjen e saj korresponduese menjëherë.

Pse është e rëndësishme kjo sot?
Kjo nuk është thjesht teori filozofike. Është baza mbi të cilën po ndërtohen:

• Kompjuterat Kuantikë: Që do të jenë miliona herë më të shpejtë se këta që kemi sot.
• Kriptografia e pathyeshme: Komunikime që nuk mund të përgjohen kurrë.

Shkenca nuk është thjesht mbledhje faktesh, është procesi i të kuptuarit se sa magjike është bota në nivelin e saj më mikroskopik. Nëse ke ndonjë degë specifike që të intereson më shumë (astronomi, biologji, etj.), më thuaj!