Gjuetia dhe peshkimi në Shqipëri janë dy aktivitete që ndërthurin traditën e lashtë, pasionin për natyrën dhe, vitet e fundit, nevojën urgjente për mbrojtjen e mjedisit. Edhe pse dikur shiheshin thjesht si mjete mbijetese, sot ato konsiderohen kryesisht si sporte ose hobi që kërkojnë disiplinë dhe licencim.
Kujdes: Gjuetia dhe peshkimi i paligjshëm (me korent, dinamit apo jashtë sezonit) dënohen ashpër me ligj dhe dëmtojnë trashëgiminë tonë natyrore.
A je më shumë i dhënë pas qetësisë së peshkimit, apo të tërheq adrenalina e gjuetisë nëpër pyje?
1. Peshkimi: Mes Detit dhe Lumit
Peshkimi është një nga aktivitetet më popullore në vendin tonë, falë vijës bregdetare të gjatë dhe pasurisë me ujëra të ëmbla.- Peshkimi Sportiv/Amator: Praktikohet masivisht në brigjet e Adriatikut dhe Jonit, si dhe në brigjet e liqeneve (Ohri, Shkodra, Prespa). Përdorimi i grepit është forma më e përhapur.
- Peshkimi me Shpuzë (Nënujor): Një disiplinë sfiduese që kërkon aftësi të larta fizike, e përhapur kryesisht në jug të vendit.
- Speciet kryesore: Në dete gjejmë gjerësisht kocin, levrekun dhe sardelen, ndërsa në ujërat e ëmbla dallohet trofta, korani (në Ohër) dhe krapi.
2. Gjuetia: Rregullat dhe Moratoriumi
Ndryshe nga peshkimi, gjuetia në Shqipëri ka kaluar përmes sfidave të mëdha ligjore për shkak të dëmtimit të faunës.- Moratoriumi i Gjuetisë: Prej disa vitesh, Shqipëria ka vendosur ndalime periodike (moratoriume) për gjuetinë e kafshëve të egra për të lejuar ripopullimin e pyjeve me specie si derri i egër, kaprolli dhe shpendët e ndryshëm.
- Gjuetia e Shpendëve: Historikisht, gjuetia e shotave, patave dhe thëllëzave ka qenë shumë e zhvilluar, sidomos në zonat ligatinore si Karavastaja apo Narta (kur lejohet sezoni).
- Roli i Shoqatave: Sot, gjuetia nuk është më "anarki". Gjuetarët duhet të jenë pjesë e shoqatave të licencuara, të kenë leje arme dhe të respektojnë rreptësisht kalendarin e gjuetisë.
3. Pajisjet dhe Teknikat
Për të qenë një "mjeshtër" në këto fusha, pajisjet janë thelbësore:- Për Peshkim: Galla (shkopinjtë), mullinjtë me teknologji të lartë, karremat artificialë (lures) dhe sonaret për gjetjen e peshkut në thellësi.
- Për Gjueti: Armët e gjuetisë me tytë të lëmuar (çiftja), veshjet kamuflazh dhe, në shumë raste, qentë e stërvitur (Pointer, Setter) të cilët janë partnerë të pazëvendësueshëm.
4. Etika dhe Mjedisi
Një trend në rritje në Shqipëri është parimi "Catch and Release" (Zëre dhe Lëshoje). Shumë peshkatarë sportivë i kthejnë peshqit përsëri në ujë pasi i peshojnë apo fotografojnë, duke treguar respekt për ekosistemin.Kujdes: Gjuetia dhe peshkimi i paligjshëm (me korent, dinamit apo jashtë sezonit) dënohen ashpër me ligj dhe dëmtojnë trashëgiminë tonë natyrore.
A je më shumë i dhënë pas qetësisë së peshkimit, apo të tërheq adrenalina e gjuetisë nëpër pyje?